De volledige gids · AREI · België
Eendraadschema
Wat het is, wat erop moet, welke symbolen je gebruikt en hoe je eraan komt. En als je meteen weet wat je wil:
Sparki · zelf doen
Ik wil zelf een eendraadschema tekenen
- ✓De AREI-symbolen zitten erin
- ✓Letters en nummering lopen vanzelf
- ✓Eendraad- én situatieschema
Wij doen het
Ik wil een volledig elektrisch dossier van mijn woning laten opstellen
- ✓We komen ter plaatse en meten op
- ✓Eendraadschema en situatieschema, klaar voor de keuring
- ✓Vaste prijs per stroomkring
Wij doen het
Ik wil bestaande plannen laten digitaliseren
- ✓Op papier, als scan of als pdf
- ✓Opnieuw getekend, zonder plaatsbezoek
- ✓Je krijgt ook het bronbestand
Sparki · zelf doen
Ik wil Trikker-bestanden aanpassen
- ✓Open je .trik-bestand in de browser
- ✓Pas aan en bewaar terug als .trik
- ✓Geen installatie, geen licentie
Sparki is momenteel gratis. ASK Engineering werkt met een vaste prijs per stroomkring, vooraf gekend.
Wat is een eendraadschema?
Een tekening van hoe je elektrische installatie in elkaar zit: van de teller, via het verdeelbord, naar elke kring apart. Per kring staat erop welke automaat hem beveiligt, welke kabel er ligt en wat eraan hangt. Alle draden van één kabel worden als één lijn getekend — vandaar de naam.
Je leest het van onder naar boven. Zo ziet een echt schema eruit:
Eendraadschema en situatieschema
Bij een keuring heb je er twee nodig. Het eendraadschema toont de elektrische opbouw, het situatieschema waar alles hangt. Dezelfde letters en nummers komen op allebei terug: C5 op het ene blad is C5 op het andere.
Hetzelfde voorbeelddossier. Open het en wijs een punt aan: je ziet het op beide tekeningen.
Wanneer heb je het nodig?
Altijd wanneer er een keuring komt. Meestal is dat in een van deze vier gevallen:
- 01
Je verkoopt je woning
Bij de verkoop hoort een controle van de elektrische installatie. Zonder schema’s geen goedkeuring.
- 02
Je bouwt of verbouwt grondig
Een nieuwe installatie wordt gekeurd vóór ze in gebruik gaat.
- 03
Je plaatst een laadpaal of zonnepanelen
Een belangrijke uitbreiding: keuring van het toegevoegde deel.
- 04
Je werd afgekeurd
Ontbrekende of foute schema’s zijn een van de vaakste redenen.
Wat moet erop staan?
Volgens het AREI moet een eendraadschema minstens duidelijk maken:
- ✓ het kabeltype en de doorsnede van elke kring
- ✓ het aantal geleiders
- ✓ de automaten en differentiëlen, met hun waarden
- ✓ de schakelaars en de energiemeter
- ✓ een letter per kring en een doorlopende nummering van de punten
- ✓ de officiële AREI-symbolen — geen eigen tekens
En onderaan elk blad: het titelblok
Het adres van de installatie, wie de schema’s getekend heeft, de datum, het netstelsel (bv. 3×400 V + N) en het revisienummer. Wordt het dossier later bijgewerkt, dan gaat de revisie een letter verder: zo is te zien welke versie de keurder in handen had.
De symbolen
De symbolen liggen vast in het AREI (Boek 1, Bijlage 1). Hieronder de meest gebruikte, zoals ze op een echt schema staan — getekend naar honderden afgedrukte dossiers, niet naar een tekening uit een handboek.
Voeding en beveiliging
-
Teller (kWh-meter)
Waar de installatie begint: de meter van de netbeheerder.
-
Automaat
Beveiligt één kring. Waarde en curve staan ernaast, bv. 2P – C 20A.
-
Differentieel
Zelfde teken als een automaat; de Δ-waarde (30 mA, 300 mA) staat ernaast.
-
Aarding
De aardverbinding van de installatie, met de gemeten spreidingsweerstand.
Contactdozen
-
Stopcontact
Met aarding (de pen-streep) en kinderveiligheid (de twee streepjes).
-
Stopcontact zonder aarding
Zonder de pen-streep: er is geen aardingscontact.
-
Stopcontact, spatwaterdicht
De kleine h rechtsboven. Badkamer, buiten, garage.
-
Stopcontact, driefasig
Drie schuine streepjes voor de fasen, een stip voor de nul.
Schakelaars
-
Schakelaar, enkelpolig
Eén mes. De gewone lichtschakelaar.
-
Wisselschakelaar
Twee messen. Eén licht, bediend vanop twee plaatsen.
-
Kruisschakelaar
Vier messen. Voor een derde bedieningspunt tussen twee wissels.
-
Drukknop
Voor een teleruptor of domotica.
Verlichting en verbruikers
-
Lichtpunt
Het kruis. Waar de draad eindigt, hangt de lamp.
-
Bewegingsmelder
Schakelt licht op beweging.
Laadpaal en zon
-
Laadpaal
Altijd op een eigen kring met een eigen differentieel.
-
Zonnepanelen
De bron. Op het schema hangen ze onder de omvormer.
-
Omvormer
Maakt van gelijkstroom wisselstroom, tussen panelen en bord.
Wie mag het tekenen?
Je hoeft geen erkend installateur te zijn. Het opmaken hoort bij wie verantwoordelijk is voor de uitvoering van de werken. Deed een installateur het werk, dan komt zijn naam in het titelblok. Deed je het zelf, dan mag je het zelf tekenen.
Er is ook geen verplicht programma. Een net, correct schema op papier wordt aanvaard. Software helpt omdat ze de symbolen kent, de nummering bijhoudt en meekijkt of je kabel bij je automaat past.
Zelf tekenen, stap voor stap
Je begint bij het verdeelbord en werkt naar buiten: eerst hoe de kast is opgebouwd, dan wat erin zit, dan de kabels, en dan elk punt in de woning.
- 1 Breng de opbouw van je verdeelbord in kaart Hoe lopen de voedingslijnen? Welke automaten zitten achter welk differentieel? Van de teller over de 300 mA naar elke groep van 30 mA en elke kring.
- 2 Vul de specificaties per component in Per automaat de stroom, de curve, het aantal polen en de kA-waarde. Per differentieel de gevoeligheid (30 of 300 mA), het type en de stroom.
- 3 Vul per kring de kabel in Kabeltype, doorsnede, aantal geleiders, installatiewijze en brandklasse, bijvoorbeeld XVB Cca 3G2,5 in buis, ingewerkt.
- 4 Breng elk elektrisch component in de woning in kaart Elk stopcontact, elke schakelaar, elk lichtpunt en elk toestel. Op het situatieschema waar het zit, op het eendraadschema hoe het gevoed wordt: aan welke kring, als hoeveelste punt.
- 5 Vul het titelblok in en druk af Adres, wie tekende, datum, netstelsel en revisie. Wie de werken deed, zet zijn naam erin.
Met welk programma?
Wat er in België bestaat om een eendraadschema te tekenen, nagekeken op de sites zelf op . Sparki is van ons; de rest niet.
| Programma | Prijs (zoals vermeld) | Werkt op | Situatieschema | Trikker-bestanden |
|---|---|---|---|---|
| Sparki ByteBolt (van ons) | momenteel gratis | browser: laptop, tablet en telefoon | ja | openen en bewaren |
| Trikker Bluebits / Anchr | € 45/maand of € 360/jaar excl. btw; demo tot 5 kringen met watermerk | Windows, 1 pc | ja | eigen formaat |
| Eendraadschema App eendraadschema.app | gratis: 1 schema tot 15 kringen; € 19,99 eenmalig of € 299,90/jaar incl. btw | browser, desktop en tablet | ja | niet vermeld |
| PlanElektra planelektra.be | tekenen gratis; € 17 per pdf zonder watermerk | online | ja | niet vermeld |
| Gratis Elektrische Schema’s gratiselektrischeschemas.be | gratis | browser | ja | niet vermeld |
| Listrik William Van Hoecke | vanaf € 32 (licentie 1 tot 12 maanden); test met 2 kringen | Windows 10/11, 64-bit | ja | niet vermeld |
| QElectroTech open source | gratis | Windows, Mac, Linux | nee — algemeen schemaprogramma | nee |
| Met de hand | gratis | papier | ja | — |
“Niet vermeld” betekent dat we het niet op hun site vonden, niet dat het niet kan. Prijzen wijzigen; kijk ze na bij de aanbieder.
Laten tekenen
Liever niet zelf?
ASK Engineering komt ter plaatse, meet je installatie op en levert het eendraadschema en het situatieschema, klaar voor de keuring. Met een rapport van wat er niet in orde is, als dat zo is.
- 1. Je vraagt het aan en we spreken een moment af.
- 2. We meten op: elke kring, elke kabel, elk punt.
- 3. Je krijgt de schema’s als pdf en op papier.
Vaste prijs per stroomkring, vooraf gekend. Heb je al plannen, dan kan het ook zonder opmeting.
Bereken je richtprijs Bekijk de tarieven Of bel 0477 53 31 48Waarom een installatie afgekeurd wordt op het schema
-
Er is geen schema
Verreweg de vaakste reden. Hoe netjes de installatie er ook bij ligt: zonder plan geen goedkeuring.
-
Het schema klopt niet met wat er hangt
Een vergeten stopcontact, een kring die er later bij kwam. De keurder vergelijkt met de werkelijkheid.
-
Eigen symbolen
Zelfbedachte tekens in plaats van die uit het AREI.
-
Het situatieschema ontbreekt
Van de twee tekeningen het document dat het vaakst vergeten wordt.
De eerste twee zijn geen tekenprobleem maar een bijhoudprobleem. Wie zijn schema bijwerkt op het moment dat hij iets wijzigt, loopt er zelden tegenaan.
Veelgestelde vragen
- Wat is een eendraadschema?
- Een tekening van de elektrische opbouw van een installatie: van de teller via het verdeelbord naar elke kring, met per kring de beveiliging, de kabel en de aangesloten punten. Alle geleiders van één kabel worden als één lijn getekend — vandaar de naam.
- Wat is het verschil tussen een eendraadschema en een situatieschema?
- Het eendraadschema toont hoe de installatie elektrisch in elkaar zit. Het situatieschema is de plattegrond: waar elk stopcontact, elke schakelaar en elk lichtpunt hangt. Bij een keuring heb je ze allebei nodig.
- Wat is het verschil met een meerdraadschema?
- Een meerdraadschema tekent elke geleider apart. Een eendraadschema tekent alle geleiders van één kabel als één lijn en vermeldt het aantal geleiders erbij. Voor een woning wordt bij de keuring het eendraadschema gevraagd.
- Mag ik zelf een eendraadschema tekenen?
- Ja. Het opmaken van de schema’s hoort bij wie verantwoordelijk is voor de uitvoering van de werken, en dat mag jezelf zijn. Een erkenning is niet nodig en er is geen verplicht programma.
- Wordt een handgetekend eendraadschema aanvaard?
- Ja, zolang het klopt met de installatie en de officiële AREI-symbolen gebruikt. In de praktijk loopt een handtekening vaker mis op nummering en samenhang, en bij elke wijziging teken je hem opnieuw.
- Welke symbolen moet ik gebruiken?
- De symbolen uit het AREI, Boek 1, Bijlage 1. Zelfbedachte tekens worden niet aanvaard. De meest gebruikte staan op deze pagina, getekend zoals ze op een echt schema staan.
- Wat kost een eendraadschema laten tekenen?
- Dat verschilt per aanbieder. ASK Engineering werkt met een vaste prijs per stroomkring, met of zonder opmeting ter plaatse; de tarieven staan op ask-engineering.be. Zelf tekenen kost alleen tijd: Sparki is momenteel gratis.
- Hoeveel kringen heeft een woning?
- Tel de automaten in je verdeelkast; differentiëlen tellen niet mee. Een gemiddelde woning heeft er ongeveer tien tot twintig.
- Moet ik mijn schema aanpassen als ik iets bijplaats?
- Ja. Het schema moet overeenkomen met wat er werkelijk hangt. Een laadpaal, zonnepanelen of een extra kring komen erbij, met een nieuw revisienummer in het titelblok.
Hoe wil je het aanpakken?
Sparki · zelf doen
Ik wil zelf een eendraadschema tekenen
- ✓De AREI-symbolen zitten erin
- ✓Letters en nummering lopen vanzelf
- ✓Eendraad- én situatieschema
Wij doen het
Ik wil een volledig elektrisch dossier van mijn woning laten opstellen
- ✓We komen ter plaatse en meten op
- ✓Eendraadschema en situatieschema, klaar voor de keuring
- ✓Vaste prijs per stroomkring
Wij doen het
Ik wil bestaande plannen laten digitaliseren
- ✓Op papier, als scan of als pdf
- ✓Opnieuw getekend, zonder plaatsbezoek
- ✓Je krijgt ook het bronbestand
Sparki · zelf doen
Ik wil Trikker-bestanden aanpassen
- ✓Open je .trik-bestand in de browser
- ✓Pas aan en bewaar terug als .trik
- ✓Geen installatie, geen licentie
Sparki is momenteel gratis. ASK Engineering werkt met een vaste prijs per stroomkring, vooraf gekend.